Stefnumörkun ESB um greiðslu kostnaðar vegna notkunar samgöngukerfa

Í nóv. sl. var sagt frá því að Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefði ýtt úr vör samráðsferli vegna hugmynda sinna um samræmdar reglur um greiðslu kostnaðar vegna notkunar samgöngukerfa (internalisation of transport external costs). Hugmyndir sem ganga út á “user pay” og “polluter pay” þ.e. að notandinn greiði kostnað í beinu samhengi við þann skaða og/eða óþægindi sem hann veldur samfélaginu með vali sínu. Hugmyndir sambandsins í þessa veru eru ekki nýjar af nálinni og má rekja þær aftur til ársins 1995 án þess að fram hafi komið áætlun um hvernig þeim yrði komið í framkvæmd. Nú í júlí 2008 lagði Framkvæmdastjórnin loks fram stefnumörkun til Evrópuþingsins og ráðsins  um hvernig hún leggur til að þessum hugmyndum verði komið í framkvæmd. Skjöl Framkvæmdastjórnarinnar má finna hér… Það vekur athygli þó ekki komi það sérstaklega á óvart að niðurstaða Framkvæmdastjórnarinnar er sú að leggja til frekari álögur á landflutningagreinina með rýmri heimildum til skattlagningar á flutningabifreiðar. Lagt var upp með háleitar hugmyndir um “réttlæti” og “sanngirni” í öllum stefnumótunarskjölum í aðdraganda málsins og enn er vísað til þess í niðurstöðum Framkvæmdastjórnarinnar. Þannig fullyrðir varaforseti Framkvæmdastjórnarinnar m.a. í umsögn um málið “This package is about tackling pollution and climate change, and making sure the polluter and not the taxpayer pays environmental damage”. Það vekur spurningar hvernig hægt er að draga þá ályktun að þessar niðurstöður tryggi það að “sá sem mengar (polluter)” greiði fyrir umhverfisskaðann sem hann veldur en ekki “saklausir” skattgreiðendur. Það má velta því fyrir sér hvernig slíkt kemur út hér á landi. Hverjir það eru sem á endanum greiða sérstakar álögur á landflutninga. Þeir sem greiða slíkan kostnað á endanum er fólkið sem býr fjarri aðalinnflutningshöfninni sem staðsett er í Reykjavík – fólkið sem býr í dreifðum byggðum landsins. Hvernig er hægt er að komast að þeirri niðurstöðu að slík niðurstaða sé “réttlæti”? Megináhersla BUSINESSEUROPE - samtaka atvinnulífsins í Evrópu gagnvart þessum hugmyndum Framkvæmdastjórnarinnar hefur verið sú að framkvæmdin verði að taka til allra samgangna – ekki bara landflutninga á vegum. Einungis þannig verði tryggð sanngjörn og réttlát niðurstaða þar sem ytri kostnaður vegna allra tegunda flutninga sé skattlagður með sama hætti. Ekki er tekið tillit til þessa í endanlegum tillögum Framkvæmdastjórnarinnar sem einungis snúa að frekari skattlagningu á flutningabifreiðar á vegum. Það vekur vonir um frekari meðferð málsins að talsmaður samgangna hjá mið- og hægriflokkum á Evrópuþinginu, Georg Jarzembowski,  tekur undir sjónarmið BUSINESSEUROPE og segir m.a. í viðtali sem lesa má hér… “Well, we want to make sure that all modes of transport are treated equally, so we will very carefully discuss the proposals by the Commission. We are a little bit shocked that the Commission only proposes something for the road and is not preparing anything for the other modes of transport. So we have to watch that very carefully because we believe that we should have an overall approach for all modes of transport.” Á næsta fundi samgönguhóps BUSINESSEUROPE sem haldinn verður í Brussel í september stendur til að fulltrúi Framkvæmdastjórnarinnar mæti til að kynna hópnum þessa stefnumörkun. Gefst þá tæfæri til að spyrja nánar út í einstök atriði.