Undanfarna mánuði hefur gengi krónunnar styrkst nokkuð eftir að hafa verðið afar veikt allt frá efnahagshruninu haustið 2008. Er það mikið fagnaðarefni enda varðar það verslunar- og þjónustufyrirtæki miklu að gjaldmiðill þjóðarinnar nái eðlilegu jafnvægisgengi. Hvar það jafnvægisgengi er eru menn ekki algerlega á einu máli um, en þó virðast flestir fræðimenn á þeirri skoðun að enn þurfi að eiga sér stað nokkur styrking til þess að eðlilegt jafnvægi sé komið á gengið.
Fyrr í þessum mánuði sendu Neytendasamtökin frá sér frétt sem bar
yfirskriftina „Hvers vegna lækkar ekki vöruverð?“ Í fréttinni var því
haldið fram að verðlag innfluttra vara hefði ekki þróast í samræmi við
þróun á gengi krónunnar. Það var jafnframt fullyrt í fréttinni að
innflytjendur og/eða smásalar hefðu nýtt sér styrkingu krónunnar til að
hækka álagningu sína.
Þessi framsetning Neytendasamtakanna er mjög gagnrýniverð, enda er það
mikil samkeppni á öllum mörkuðum hér á landi að fullyrða má að verð
hinna ýmsu vöruflokka mun aðlaga sig að breytingum á gengi krónunnar.
Þar talar reynslan sínu máli. Þessi framsetning Neytendasamtakanna
getur auk þess varla talist sanngjörn í ljósi þeirra erfiðleika sem
veik staða krónunnar hefur skapað versluninni að undanförnu. Fullyrða
má að verslunin hafi almennt tekið á sig verulega afkomuskerðingu vegna
hinnar veiku stöðu krónunnar undanfarin misseri.
Hversu hratt áhrifa af styrkingu á gengi krónunnar gætir í vöruverði
mun einkum ráðast af því um hversu veltuhraðar vörur er að ræða.
Nýjustu mælingar sýna að til að mynda að innflutt matvæli, fatnaður og
skór hafa þegar lækkað í verði sem verður rakið beint til þeirrar
styrkingar sem orðið hefur á gengi krónunnar, sjá meðfylgjandi töflu
(Heimild: Hagstofa Íslands).
|